Językowe podróże #1

W celu upewnienia się odnośnie tłumaczenia kilku dialogów, wpisałam w wyszukiwarkę pewną frazę i natknęłam się na niezwykle ciekawe wyjaśnienia dotyczące użycia pewnych zwrotów w języku tureckim. Chciałabym się z Wami systematycznie dzielić podobnie nabytymi mądrościami z życia codziennego Turków, a mam nadzieję, że Wy również podzielicie się swoimi uwagami :-)

Na pierwszy ogień idzie wyrażenie - Sağ ol, w wolnym tłumaczeniu - Dzięki.

Podaję prosty przykład użycia:
- Ne haber? (Co słychać?)
- Iyilik, senden ne haber? (Dobrze, a co u Ciebie słychać?)
- Sağ ol, benden de iyilik. (Dzięki, u mnie też dobrze)

Jak widzimy, dość proste i oczywiste. A więc czas na bardziej interesującą część.

Otóż wyrażenia Sağ ol używa się do podziękowania, jest to zwrot bardziej nieformalny niż 'Teşekkur ederim', czyli używany bardziej w gronie rodziny czy bliskich znajomych. Istnieje jednak wyjątek - kiedy wchodzi dyrektor i uroczyście wita uczniów (np. zebranych na jakiejś uroczystości), oni również odpowiadają chórem 'Sağ ol', podobna sytuacja występuje też również np. w wojsku między dowódcą a żołnierzami.

W tej sytuacji dialog może wyglądać następująco:
- Merhaba!
- Sağ ol!
- Nasılsın?
- Sağ ol!
- Siz de sağolun.

Turecki część 36

koreli - koreański
japon - japoński
isviçreli - szwajcarski
endonezyalı - indonezyjski
hint - indyjski
yunan - grecki
italyan - włoski
amerikan - amerykański
kanadalı - kanadyjski
meksikalı - meksykański

Turecki - część 35

öğrenmek - uczyć się

ispanyol - hiszpański
alman - niemiecki
ingiliz - angielski
fransız - francuski

Ben Ingilizce öğreniyorum - uczę się angielskiego (nad I powinna być także kropeczka, niestety problemy natury technicznej)
Sen Ispanyolca öğreniyorsun - Uczysz się hiszpańskiego (ponownie kropka nad I)
Biz Fransızca öğreniyoruz - My uczymy się francuskiego

Turecki część 34

Potrzeby... Któż ich nie ma w dzisiejszych czasach? Najlepiej wiedzą o tym kobiety, które codziennie muszą stawać przed kultowym już dylematem 'w co się dzisiaj ubrać', ale poniższe przykłady będą się tyczyć tego problemu od strony płci przeciwnej, chociaż panie również mogą użyć zwrotów do wyrażania swoich zachcianek ;-)

Słówka posiłkowe:
araba - samochód
yeni - nowy (wym. jeni)
hızlı - szybki
rahat - wygodny (prawda, że kojarzy się z deserem rachatłukum? ;-))
yeni bir araba - nowy samochód (z resztą przymiotników według tego przykładu -
przymiotnik + bir + rzeczownik w l. poj.)

Zwroty:
Yeni bir araba ihtiyacım var - Potrzebuję nowego samochodu
Hızlı bir arabaya ihtiyacım var - Potrzebuję szybkiego samochodu
Rahat bir arabaya ihtiyacım var - Potrzebuję wygodnego samochodu

Turecki część 33

Dzisiaj dwie części - najpierw odmiana czasownika iść, zaś później rzeczowniki - zwierzęta :-)
Ben giderim - Ja idę
Ben gittim - Ja szłam
Sen gidersin - Ty idziesz
Sen gittin - Ty szedłeś
O gider - On/Ona/Ono idzie
O gitti - On szedł/Ona szła/Ono szło
Biz gideriz - My idziemy
Biz gittik - My szliśmy
Onlar giderler - Oni idą
Onlar gittiler - Oni szli

tavuk - kurczak
ayı - niedźwiedź
domuz - świnia
at - koń
baykuş - sowa
aslan - lew
boğa - byk
keçi - koza
inek - krowa
ördek - kaczka

Turecki część 32

Wiem, że niestety zawodzę Was na wielu frontach, ale za miesiąc mam egzaminy i to one muszą być na razie moim priorytetem. Obiecuję, że zdołamy nadrobić zaległości, zresztą podejrzewam, że nie tylko ja muszę się skupić na obowiązkach. A tymczasem kilka wyrażeń, w których przedstawiam schemat wyrażania własnych zachcianek. Pewnie większość skorzystałaby z - Tatil isterim! - Chcę wakacji :-)

Bir salata istiyorum - bir salata istijorum - Chciałbym jakąś sałatkę

Bir çorba istiyorum - bir czorba istijorum - Chciałbym jakąś zupę

Bir tatlı istiyorum - bir tatly istijorum - Chciałbym jakiś deser

Bir araba kiralamak istiyorum - Chciałbym wypożyczyć samochód

Bir randevu ayarlamak istiyorum - bir randewu ajarlamak istijorum - Chciałbym się umówić na randkę

Havalimanına gitmek istiyorum - hawalimanyna gitmek istijorum - Chciałbym dostać się na lotnisko

Şehir merkezine gitmek istiyorum - szehir merkezine gitmek istijorum - Chciałbym dostać się do centrum miasta

Turecki część 32

|W przygotowaniu|

Turecki część 33

Jak minął Wam tydzień? Na jego zakończenie kolejna porcja słówek :-)
Doktor - lekarz
Kadın - kadyn - kobieta
Genç - gencz - nastolatek
Erkek - erkek - mężczyzna
Ben var olurum - ben war olurum - ja jestem
Ben bir adamım - ben bir adamym - jestem mężczyzną
Sen var olursun - sen war olursun - ty jesteś
Sen bir kadınsın - sen bir kadynsyn - jesteś kobietą
Çevirmenim - czewirmenim -  jestem tłumaczem
O var olur - o war olur - on/ona/ono jest
O bir genç - o bir gencz - on jest nastolatkiem
O bir doktor - o bir doktor - ona jest lekarzem

Turecki część 32

buzdolabı - buzdolaby - lodówka
fırın - fyryn - piekarnik
bulaşık makinesi - zmywarka
musluk - muszluk - kran
bıçak - byczak - nóż
ölçek - ylczek - waga
kaşık - łyżka
çatal - czatal - widelec
tabak - tabak - talerz
ekmek kızartma makinesi - ekmek kyzartma makinesi - toster

Turecki część 31 'serialowe' słówka

Miała być gramatyka, ale że jako zabieram się za jej opisywanie niczym sójka za morze przynajmniej krótki inny przerywnik :-)

Hoşgeldiniz! - hoszgeldynys - witaj!
Asla! - asla - nigdy!
Sabahlar - sabahla: - poranek
Nefes! - nefes - oddychaj!
Nasılsın? - nasylsyn - Jak się czujesz? Co u ciebie?
Güzel - gjyzel - piękny, pięknie
Senaryo - scenariusz
Müzik - muzyka
Yönetmen - reżyseria
Muhteşem Yüzyıl - Wspaniałe Stulecie

Turecki część 30

Co prawda powinna być teraz jedna z ostatnich lekcji gramatyki odnośnie zawodotwórstwa, ale przez wzgląd na to, że długo nic nowego nie dodawałam i najpierw przydałoby się jakieś przypomnienie, to trochę inny przerywnik ;-)
Kilka zwrotów godnych sułtanek z WS
Bu gerçek olamaz! - bu gerczek olamaz! - To nie może być prawda!
Bu ne terbiyesizlik! - bu ne terbijesizlik! - Co za bezczelność !
Yeter artık! - jeter a:tyk! (głuche r) - Już dość!
Allah belasını versin! - Allah belasyny wersin! - Niech Bóg ją/jego skarze !
Hiç olmaz! - hicz olmaz! - To nie wchodzi w grę !

Turecki część 29

W dalszym ciągu zawody, ale tym razem bardziej uszczegółowimy dodawanie końcówek w słowotwórstwie nazw zawodów.

Wszystko opiera się na podziale głosek. Zdaję sobie sprawę, że na pierwszy rzut oka wygląda to strasznie skomplikowanie, ale jeśli ów podział już umiecie, to ta lekcja nie zajmie Wam więcej jak pięć minut. Dla opieszalskich odsyłam do 25 części, w której może łatwiej do nauczenia się jest ten podział rozpisany.

Kilka nudnych zasad gramatycznych:
- Sufiks, którym posługujemy się, aby z rzeczownika zrobić nazwę zawodu brzmi ,,-cı" (ostatnio głównie z niego korzystaliśmy) kiedy ostatnią samogłoską w wyrazie jest samogłoska tylna niezaokrąglona (a lub ı)
Przykład: posta (poczta) - postacı (listonosz)
- Sufiks -cu dodajemy wtedy, kiedy ostatnią samogłoską w wyrazie jest samogłoska tylna zaokrąglona,
Przykład: oyun (gra, sztuka) - oyuncu (aktor)
- Sufiks - ci dodajemy wtedy, kiedy ostatnią samogłoską jest samogłoska przednia niezaokrąglona (e lub i)
Przykład: muhasebe (księgowość) - muhasebeci (księgowy)
- Sufiks -cü dodajemy, kiedy ostatnią samogłoską jest samogłoska przednia zaokrąglona (ö lub ü)
Przykład: büyü (czary, zaklęcie) - büyücü (czarodziej, czarnoksiężnik)

Na razie najważniejsze jest, abyście nauczyli się podziału głosek (25 część tureckiego), ponieważ to podstawa do wszystkich zagadnień. Z tym powyższa lekcja, którą będziemy w kolejnych częściach ćwiczyć na przykładach, będzie dla Was łatwizną :-)

Turecki część 28

Poniżej znajdują się kolejne rzeczowniki, na których można przećwiczyć zagadnienie dodawania sufiksów i tworzenia nazw zawodów.
iş - isz - praca
temizlik - temizlik - sprzątanie, porządek
tamir - tamir - naprawa
fırın - fyryn - piec, piekarnia
posta - posta - poczta

Po dodaniu sufiksu -çi/-cı utworzenie nazw zawodów
işçi - iszczi - robotnik fizyczny
temizlikçi - temlizlikczi - sprzątacz, sprzątaczka
tamirci - tamirdżi - osoba wykonująca naprawy, np. mechanik samochodowy
fırıncı - fyryndży - piekarz
postacı - postadży - listonosz

Turecki część 27

Dzisiaj kolejna gramatyka turecka, a konkretniej słowotwórstwo, czyli słynne tureckie sufiksy (z polskiego na nasze przyrostki, końcówki) W związku z nazwami zawodów pokażę, jak w prosty sposób z rzeczownika zrobić nazwę zawodu, dodając do rzeczownika odpowiednią końcówkę.

Sufiks (końcówka)-klucz - -çı
Wystarczy dodać do rzeczownika ten sufiks, aby otrzymać nazwę zawodu ;-)

Przykład:
Çiçek - cziczek - kwiat
Dodajemy nasz sufiks (-çi)
Çiçekçı - cziczekczy - kwiaciarz

Teraz kilka słówek do nauki, na których można przećwiczyć to zagadnienie. W razie jakichkolwiek wątpliwości proszę o kontakt na asku, służę pomocą :-)

Kebap - kebap - kebab
Diş - disz - ząb
Dans - dans - taniec
Top - top - piłka
Balık - balyk - ryba

Spróbujcie teraz stworzyć z powyższych rzeczowników nazwy zawodów. Poniżej gotowe rozwiązanie

Kebapçı - kebapczy - właściciel restauracji lub baru z kebabem
Dişçı - diszczy - dentysta
Dansçı - danszczy - tancerz
Balıkçı - balykczy - rybak

Turecki część 26

Wprowadzę kilka zmian, myślę, że z korzyścią dla Was. Wkrótce stosowne informacje
asker - asker - żołnierz
aşçı - aszczy - kucharz
cerrah - dżerra: (głuche h) - chirurg
çiçekçı - cziczekczy - kwiaciarz (zauważcie, że tak samo jak kwiaciarnia)
çiftçı - cziftczy - rolnik
doktor - doktor - lekarz
mimar - mima: - architekt
mühendis - mjyhendis - inżynier
polis - polis - policjant
müdür - mjydjyr - dyrektor
/Gulnihal

Turecki część 25 podział głosek

Ostatnio podawałam Wam podstawowy podział głosek w języku tureckim. Dzisiaj krótkie przypomnienie po wakacjach, poznacie też dokładnejszy podział samogłosek (zobaczycie, że dźwięki niemu zagadnienie dodawania do rzeczownika przyimka ,,w" stanie się jeszcz łatwiejsze) Zmienimy też trochę nazewnictwo.

Głoski  w języku tureckim dzielimy na:
- spółgłoski
- samogłoski

Spółgłoski dzielą się na:
dźwięczne - b c d g ğ j l m n r v y z
bezdźwięczne - p ç t k h ş f s

Samogłoski dzielą się na: (uwaga, zmiana nazewnictwa, wprowadzę także nazwy, które możecie spotkać w niektórych źródłach)
tylne - a ı o u
przednie - e i ö ü

Wśród samogłosek można wydzielić także podgrupy:
tylne niezaokrąglone - a ı
tylne zaokrąglone - o u
przednie niezaokrąglone - e i
przednie zaokrąglone - ö ü

Turecki część 24

Ostatnio przez kilka dni nie dodawałam części tureckiego, ale postanowiłam, że dam Wam odpocząć, ponieważ były to dla większości ostatnie wakacyjne dni ;-) Zaczęła się szkoła, ale mam nadzieję, że mimo wszystko znajdziecie czas na na WS i naukę tureckiego :-)
To będzie, na razie, jedna z ostatnich lekcji o miejscach. Niech chcę Wasze znudzić tym samym zagadnieniem, ale jeszcze do tego wrócimy. Tymczasem przypomnicie sobie na poniższych słówkach dodawanie przyimka ,,w"

süpermarket - sjypermarket (miękkie r) - supermarket
oyuncakçı - ojuncakczy - sklep z zabawkami
balıkçı - balykczy - sklep rybny
fırın/ekmekçi - fyryn/ekmekczi - piekarnia
kırtasiye mağasazı - kyrtasije ma:zazy - sklep papierniczy (nie wymawiamy ğ, ale długie a. Po prostu pomijamy tę głoskę w wymowie w tym wypadku, tak samo jak w słowie ağa - a: - częste słowo w WS, zwróćcie na nie uwagę, np. Sumbul Ağa - Sumbul A:)

Turecki część 22

banka - banka - bank
kitabevi - kitabewi - księgarnia
şarküteri - szarkjyteri - delikatesy
pastane - pastane - ciastkarnia, cukiernia
çiçekçi - cziczekczi - kwiaciarnia
W ramach ćwiczeń, możecie dodać do tych słówek przyimek ,,w". To zagadnienie jest opisane w poprzedniej lekcji.

Turecki część 23 miejsca

kale - kale - zamek
hisar - hisar - twierdza
butik - butik - butik
sirk - sirk - cyrk
amfitiyatro - amfitijatro - amfiteatr
Zachęcam, aby poćwiczyć ostatnie zagadnienie gramatyczne - dodawanie przyimka ,,w" na powyższych słówkach.

gram. 2*,,w" Turecki część 21

Sedno naszego zagadnienia gramatycznego - jak do rzeczownika dodać przyimek ,,w"? W tym celu użyjemy harmonii głoskowej, abyście dobrze jej używali, konieczne jest nauczenie się poprzedniej części - spółgłosek i samogłosek dźwięcznych i bezdźwięcznych.

Pokażę na przykładzie przedostatnich słówek:
araba-da - arabada - w samochodzie
dergi-de - dergide - w czasopiśmie
bavul-da - bawulda - w walizce
şehir-de - szehirde - w mieście
ağaç-ta - aczta - w drzewie
çöp-te - czepte - w śmieciach

Jak możecie zauważyć, wystarczy dodać odpowiednią końcówkę. Sposób, w jaki będziemy wybierać, jest bardzo prosty, tej zasady również trzeba się nauczyć.
Jeżeli na końcu wyrazu mama spółgłoskę dźwięczną lub samogłoskę dodajemy -da/-de
Jeżeli na końcu wyrazu mamy spółgłoskę bezdźwięczną, dodajemy -te/-ta. Nazywa się to harmonią dwuwariantową, bo mamy do wyboru dwa warianty -de/-da lub -te/-ta

Kolejny dylemat - co wybrać? Wariant z a czy z e? Wyjaśni Wam to poniższa tabela, musicie nauczyć się, które litery na końcu wyrazu odpowiadają danemu wariantowi w naszej harmonii.

Dużo informacji, ale jeżeli je przyzwoicie, to to zagadnienie niego będzie sprawiało Wam żadnych trudności.